Orhun Abideleri ve Ölümsüz Türk Şaheserleri
Göktürk harfli ebedî taşlardan Kaşgarlı Mahmud'un sözlüğüne, Yusuf Has Hacib'in siyasetnamesinden Dede Korkut ve Nutuk'a Türk milletinin yazılı hafızası.
Orhun Abideleri (Kültigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk Yazıtları)
Müellif: Bilge Kağan, Bilge Tonyukuk ve Yollug Tigin • Ötüken / Orhun Vadisi (Moğolistan)
Türk adının, Türk milletinin, Türk devlet felsefesinin ve 38 harfli milli Göktürk alfabesinin taşlara kazındığı ilk büyük yazılı şaheserimiz; Türk milletinin ebedî siyasetname ve birlik anayasası.
Dîvânu Lugâti't-Türk (Türk Dillerinin Divanı)
Müellif: Kaşgarlı Mahmud • Kaşgar / Türkistan Araştırmaları ve Bağdat
11. yüzyılda Türkçenin Arapça kadar zengin bir cihan dili olduğunu göstermek için yazılan; 7500'den fazla Türkçe kelimeyi, 24 Oğuz boyunun tamgalarını, savları (atasözlerini), saguları ve tarihin ilk Türk Dünyası Haritasını barındıran anıtsal eser.
Kutadgu Bilig (Mutluluk ve Kut Veren Bilgi)
Müellif: Balasagunlu Yusuf Has Hacib • Balasagun ve Kaşgar (Karahanlı Sarayı)
Türk-İslam edebiyatının ilk büyük mesnevisi ve siyasetnamesi. 6645 beyitte dört sembolik şahsiyet üzerinden ideal devlet yönetimini, adaleti, aklı ve ahlakı anlatan devlet anayasası.
Dede Korkut Kitabı (Kitâb-ı Dedem Korkud Alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân)
Müellif: Dede Korkut (Korkut Ata) Sözlü Geleneği (Akkoyunlu Devrinde Yazıya Geçirilmiştir) • Sırderya (Seyhun) Boylarından Doğu Anadolu (Bayburt, Erzurum, Kars, Diyarbakır) ve Azerbaycan'a
Fuad Köprülü'nün 'Terazinin bir kefesine Türk edebiyatının tamamını, diğer kefesine Dede Korkut'u koysanız yine Dede Korkut ağır basar' dediği; İç Oğuz ve Dış Oğuz beylerinin vatan, aile, sadakat ve kahramanlık destanları.
Dîvân-ı Hikmet (Hoca Ahmed Yesevi Hikmetleri)
Müellif: Hoca Ahmed Yesevi • Yesi (Türkistan)
Hoca Ahmed Yesevi'nin İslam ahlakını, Peygamber sevgisini, doğruluğu ve mazluma yardımı duru bir halk Türkçesiyle ve dörtlüklerle anlattığı; Yunus Emre'den Hacı Bektaş Veli'ye tüm Türk tasavvuf edebiyatının pınarı olan eser.
Muhâkemetü'l-Lugateyn (İki Dilin Muhakemesi)
Müellif: Mîr Ali Şîr Nevâî • Herat (Horasan)
Kaşgarlı Mahmud'dan 425 yıl sonra Türkçenin kelime hazinesi, fiil çekim zenginliği ve sanat gücü bakımından Farsçadan üstün olduğunu 100 fiil örneğiyle bilimsel olarak kanıtlayan dil manifestosu.
Nutuk (Söylev)
Müellif: Gazi Mustafa Kemal Atatürk • Ankara (TBMM İkinci Meclis Binası)
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışından itibaren İstiklal Harbi'ni ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu birinci elden resmi telgraf ve vesikalarla anlattığı, Gençliğe Hitabe ile mühürlenen başucu eseri.
Orhun Abideleri Göktürkçe (Köktürk Runik) Külliyat Seçkisi
𐰇𐰔𐰀:𐰚𐰇𐰚:𐱅𐰭𐰼𐰃:𐰽𐰺𐰀:𐰖𐰍𐰕:𐰘𐰃𐰼:𐰴𐰃𐰞𐰦𐰸𐰑𐰀:𐰀𐰚𐰃𐰤:𐰺𐰀:𐰚𐰃𐰾𐰃:𐰆𐰍𐰞𐰃:𐰴𐰃𐰞𐰣𐰢𐰃𐰽
“Üze kök tengri asra yagız yir kılıntukda, ikin ara kişi oglı kılınmış. Kişi oglınta üze eçüm apam Bumın Kagan, İstemi Kagan olurmış. Olurupan Türk budunung ilin törüsin tuta birmiş, iti birmiş.”
“Üstte mavi gök, altta yağız yer yaratıldığında, ikisinin arasında insanoğlu yaratılmış. İnsanoğullarının üzerine atalarım Bumin Kağan ve İstemi Kağan tahta oturmuş. Tahta oturarak Türk milletinin ilini (devletini) ve töresini (yasasını)រ tutuvermiş, düzenleyivermiş.”
𐱅𐰇𐰼𐰰:𐰆𐰍𐰕:𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃:𐰉𐰆𐰑𐰣:𐰾𐰃𐰓𐰭:𐰇𐰔𐰀:𐱅𐰭𐰼𐰃:𐰉𐰽𐰢𐰽𐰺:𐰽𐰺𐰀:𐰘𐰃𐰼:𐱅𐰠𐰤𐰢𐰾𐰼:𐱅𐰇𐰼𐰰:𐰉𐰆𐰑𐰣:𐰃𐰠𐰭𐰤:𐱅𐰇𐰼𐰇𐰭𐰤:𐰚𐰃𐰢:𐰺𐱃𐱃𐰃
“Türk Oguz begleri, budun, eşiding! Üze tengri basmasar, asra yir telinmeser, Türk budun, ilingin törüngin kim artatı udaçı erti? Türk budun, ertin, ökün!”
“Türk, Oğuz Beyleri, milleti, işitin! Üstte gök basmasa, altta yer delinmese; ey Türk milleti, senin ilini ve töreni kim bozabilirdi? Ey Türk milleti; titre ve kendine (özüne) dön!”
𐱅𐰇𐰼𐰰:𐰉𐰆𐰑𐰣:𐰇𐰲𐰇𐰤:𐱅𐰇𐰤:𐰆𐰑𐰢𐰑𐰢:𐰚𐰇𐰦𐰕:𐰆𐰞𐰺𐰢𐰑𐰢
“Türk budun üçün tün udımadım, küntüz olurmadım. İnim Kül Tigin birle, iki şad birle ölü yitü kazgantım... Yalang budunug tonlug, çıgan budunug bay kıltım; az budunug üküş kıltım.”
“Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım. Kardeşim Kültigin ve iki şad ile birlikte ölesiye-bitesiye çalışıp kazandım... Çıplak milleti giyimli, fakir milleti zengin kıldım; az milleti çok kıldım!”
𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀:𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸:𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀:𐰉𐰍𐰀:𐱃𐰺𐰴𐰣
“Bilge Tonyukuk ben özüm Tabgaç ilinge kılıntım. Türk budun Tabgaçka körür erti... Yuyka erikli toplağalı uçuz ermiş, yinçge erikli üzgeli uçuz; yuyka kalın bolsar toplağuluk alp ermiş, yinçge yoğun bolsar üzgülük alp ermiş!”
“Ben Bilge Tonyukuk... İnce olanı delmek kolaydır, zayıf olanı kırmak kolaydır; fakat ince kalınlaşırsa (birleşirse) delmek zor olur, zayıf yoğunlaşırsa (kenetlenirse) kırmak imkansız olur!”